Deze maand wil ik het onderwerp over de inwerking van jou als ruiter op je paard behandelen. De meeste mensen leren op hun manege of van hun instructeurs de volgende basishulpen. Namelijk stoppen, is beide teugels naar je toe halen. Wil je naar links of rechts dan trek je een beetje aan die betreffende teugel en wil je voorwaarts dan geef je been. Dat is natuurlijk erg makkelijk gezegd, maar daar komt het uiteindelijk wel op neer.
Wat de mensen over het algemeen niet weten is welke inwerking hun eigen lijf heeft op hun paard. Wat doe je nou precies als je op een paard zit? Welke spieren gebruik je en doe je dat bewust of onbewust? Wat is de reactie van het paard daarop? Dat zijn vragen die meestal niet opkomen bij de ruiter, maar die wel van groot belang zijn.
Om het simpel uit te leggen moet je er vanuit gaan dat alles wat jij in je lijf doet ook merkbaar is voor je paard en dat het paard reageert door dezelfde spieren( spiergroepen) aan te spannen als jij. Het paard is letterlijk de spiegel van de mens ook als het om rijden gaat.
Daarom is het van groot belang je bewust te zijn van wat je doet tijdens het rijden en dat ook te gebruiken als hulpen om je paard te laten doen wat je van hem wilt.
We nemen als voorbeeld het wenden, dus bijvoorbeeld een volte draaien of van de hoefslag afwenden om van hand te veranderen. Hoe ga je te werk?
Eerst kijken we naar de reguliere manier van uitleggen hoe je dit doet en pakken daarbij de volte als voorbeeld. Als je de volte wilt beginnen, zet je eerst druk op je binnenteugel, je vraagt het paard zijn hoofd en hals iets naar binnen te stellen: dat noemen we stelling vragen.
Dit wordt ondersteund door de buitenteugel iets op druk te houden, zodat het paard niet over de buitenschouder wegloopt. Ook wordt het binnenbeen van de ruiter ter ondersteuning gebruikt om de stelling en buiging van het paard mooi rond te houden, afhankelijk van de grootte van de volte. Als het paard toch over de buitenschouder weg wil lopen, kan naast de begrenzing van de buitenteugel ook nog een beetje het buitenbeen gebruikt worden om er voor te zorgen dat het paard daar niet door weg naar buiten loopt. Dit alles word ondersteund met eventuele beenhulpen van beide benen, om het paard in een gelijkmatig tempo voorwaarts te houden. De druk op de binnenteugel
blijft net zolang als de volte wordt gereden en is afhankelijk van hoe soepel het paard is en hoe stabiel hij is in de aanleuning. In grote lijnen zijn dit de acties die gebruikt worden voor het rijden van een volte.
Over het algemeen wordt er door de instructeurs niet gekeken, of in elk geval te weinig, naar de houding en zit van de ruiter. En dat is nou precies datgene wat het allerbelangrijkste is.
Want hoe rijden we nou eigenlijk een goede volte? Iedere dressuurruiter wil graag zo rijden, dat de mensen aan de kant niet kunnen zien wat hij voor hulpen geeft aan zijn paard. Dat is namelijk wat men ‘echt dressuurrijden’ noemt.
Heel simpel: we gaan er vanuit dat de manier waarop je je lijf gebruikt gespiegeld word door je paard.
En wat wil je in de volte? In eerste plaats dat het paard van de hoefslag afkomt om aan de volte te beginnen.
Daarbij willen we een goede stelling en buiging van het hele lijf van het paard (niet alleen het hoofd en de hals!), zonder dat het paard wegloopt over de buitenschouder.
Om het paard af te laten wenden om de volte in te zetten moet jij als ruiter dit eerst doen in jouw lijf. Daarbij komt een stukje oude rijtechniek en instructie van vroeger om de hoek kijken die theoretisch wel correct is, maar nooit volledig als zodanig is uitgelegd, namelijk: \\\\\\\\\\\\\\\”kijk waar je heen wilt\\\\\\\\\\\\\\\”.
Wat ontbreekt er aan die aanwijzing? Waarom moet je kijken waar je heen gaat en wat betekend dat feitelijk voor je lichaam? Je kijkt niet alleen met je hoofd in de richting waar je heen wilt, maar gebruikt daarbij ook de rest van je lijf.
Het begint bij je hoofd en hals, gevolgd door de schouders en dus bovenlijf, daarna je heupen en je benen. In het geval dat je een volte rijd op de rechterhand, draai je dus met je hoofd in de richting die je wilt. We gaan hier uit van een grote volte, dus draai je niet te ver door, gevolgd door het draaien van je bovenlijf met als belangrijkst punt je schouders.
In dit geval komt je rechterschouder naar achteren en je linkerschouder naar voren. Let daarbij goed op dat je niet je binnenschouder laat zakken maar blijf horizontaal!
Als je dit doet en dan eens naar beneden kijkt dan zie je dat je armen en handen vanzelf zijn meegekomen in de houding die je zou willen hebben bij gewoon afwenden, zoals dat door de doorsnee instructeur wordt gevraagd en uitgelegd.
Dit is dus niet bewust het verplaatsen van de stand van je armen en handen, maar een gevolg van de houding van je schouders. Ook je paard moet namelijk eerst zijn schouders in de juiste positie zetten voordat zijn voorbenen goed kunnen volgen en daarna dan ook de achterbenen.
Als je nou op een stoel zit terwijl je deze les leest kun je deze oefening ook doen. Doe het maar eens een paar keer en voel bewust wat er nu precies in je lijf gebeurt.
Als je met de bovenlijf draait (klein stukje, niet te scherp) voel je ook dat je een kleine weerstand/druk in je heupen krijgt. Want ook die komen een paar centimeter mee met de deze beweging.
Die zorgen ervoor dat ook je paard deze beweging in zijn heupen kan maken waardoor de stelling verder wordt doorgevoerd in zijn lijf.
Voel je nu op de volte dat je paard toch wat over de buitenschouder wil weglopen?
Dan is jouw buitenschouder niet voldoende bij de les. Controleer of beide schouders op de gelijke hoogte zitten en sluit eventueel wat extra je buitenhand ter ondersteuning. Heb je het gevoel dat de kont van het paard niet voldoende meekomt? Dat die als het ware wat naar buiten toe weg valt of zelfs wat weg wijkt? Gebruik dan je buitenheup om dit te voorkomen.
Om het makkelijk uit te leggen zeg ik altijd: als je nou bedenkt dat er een deurtje zou zitten op die heup, dan zou je ook merken dat dit deurtje nu openstaat en het paard daar dus doorheen gaat. Als je nu dit deurtje op deze heup dichtdoet, dan zal je voelen dat het paard niet meer uitbreekt met zijn kont.
Door op deze manier actief bezig te zijn met je lichaam en inwerking van jouw lijf op het paard, kan je gaan ervaren wat dat teweeg brengt in het lijf van het paard. Voel het verschil, en merk hoeveel makkelijker het rijden wordt.
Op het moment dat dit normaal voor je wordt en je er niet meer bij na hoeft te denken, zal je ook zien dat mensen versteld zullen staan van je rijkwaliteit, omdat ze namelijk nauwelijks tot geen hulpen van je kunnen zien, maar wel een paard wat optimaal deze oefening uitvoert!
Veel plezier met deze les!
Larisse
Copyright Haras Mansolein | Realisatie: Horsedesign.nl